Đau buồn không có lịch trình — bỏ những kỳ vọng sai về nó

Rất nhiều người thấy mình sai vì không đau buồn đúng cách, trong khi không có cách nào là đúng.

Về mô hình các giai đoạn

• Được nhắc tới rất nhiều
• Thực tế không đi theo thứ tự
• Nhiều người quay đi quay lại
• Có người không trải qua đủ
• Không phải một lịch trình phải theo

Mô hình các giai đoạn là mô tả chứ không phải lộ trình bắt buộc.

Vì sao kỳ vọng sai gây hại

• Thấy mình làm sai
• Tự trách vì cảm thấy khác kỳ vọng
• Thêm một gánh nặng nữa
• Che mất trải nghiệm thật của mình
• Bỏ kỳ vọng đi thì nhẹ hơn

Tự trách vì không đau buồn đúng cách là gánh nặng thêm vào một gánh nặng đã có.

Về thời gian

• Không có mốc chung
• Không phải một năm là xong
• Với nhiều người nó thay đổi hình dạng
• Thưa dần và nhẹ dần
• Nhưng vẫn quay lại vào dịp nhất định

Đau buồn thường không biến mất mà thay đổi hình dạng theo thời gian.

Về cách thể hiện khác nhau

• Có người khóc nhiều
• Có người không khóc
• Có người vùi vào công việc
• Có người muốn nói có người muốn im
• Không cách nào là sai

Không khóc không có nghĩa là không đau.

Về những đợt bất ngờ

• Đang bình thường thì ập tới
• Do một mùi một bài hát một con đường
• Là điều rất phổ biến
• Không phải dấu hiệu thụt lùi
• Thưa dần theo thời gian

Một mùi hương quen thuộc có thể mở lại toàn bộ cảm xúc trong vài giây.

Về cảm giác tội lỗi

• Giá như đã làm khác đi
• Giá như đã nói gì đó
• Rất phổ biến
• Nhìn lại bằng thông tin có sau này
• Không công bằng với chính mình

Đánh giá quyết định cũ bằng những gì mình biết bây giờ là không công bằng với chính mình.

Về cảm giác nhẹ nhõm

• Xuất hiện sau giai đoạn chăm sóc dài
• Hoặc sau khi người thân hết đau đớn
• Rất thường gặp
• Không có nghĩa là không thương
• Nhưng lại gây thêm cảm giác tội lỗi

Thấy nhẹ nhõm không mâu thuẫn với việc thương nhớ.

Về cảm giác giận

• Giận hoàn cảnh
• Giận người đã mất
• Giận chính mình hoặc người khác
• Là phản ứng bình thường
• Không cần thấy xấu hổ

Giận người đã mất là cảm xúc phổ biến mà ít ai dám nói ra.

Về ảnh hưởng thể chất

• Mệt mỏi
• Mất ngủ hoặc ngủ nhiều
• Ăn kém
• Khó tập trung và hay quên
• Đau buồn ảnh hưởng cả cơ thể

Khó tập trung và hay quên trong giai đoạn này là điều rất thường gặp.

Về việc so sánh với người khác

• Mỗi quan hệ khác nhau
• Mỗi hoàn cảnh khác nhau
• So sánh làm sai lệch
• Cả trong cùng một gia đình
• Không ai đau buồn giống ai

Ngay trong cùng một gia đình thì mỗi người cũng đau buồn theo cách khác nhau.

Về áp lực phải mạnh mẽ

• Nhất là với người phải lo liệu mọi việc
• Giữ bình tĩnh cho người khác
• Cảm xúc bị hoãn lại
• Có thể ập tới sau vài tháng
• Là điều bình thường

Người lo liệu mọi việc thường chỉ thấy đau buồn ập tới sau khi mọi thứ đã xong.

Về những ngày đặc biệt

• Ngày giỗ và ngày lễ
• Sinh nhật
• Thường nặng nề hơn
• Chuẩn bị trước thì đỡ hơn
• Cho phép mình làm khác đi

Biết trước rằng những ngày đó sẽ nặng nề giúp chuẩn bị tinh thần.

Khi nào cần chú ý hơn

• Kéo dài mà không nhẹ đi chút nào
• Không sinh hoạt bình thường được
• Không rời khỏi nhà được
• Dùng rượu hoặc chất để đối phó
• Nên tìm hỗ trợ

Không nhẹ đi chút nào sau nhiều tháng là lúc nên tìm hỗ trợ.

Khi cần giúp đỡ ngay

• Có ý nghĩ làm hại bản thân
• Cảm thấy không còn lối ra
• Nói với người thân ngay
• Tìm tới cơ sở y tế
• Đây là việc khẩn cấp

Ý nghĩ làm hại bản thân là lý do tìm giúp đỡ ngay chứ không phải đợi xem sao.

Cách nghĩ thực tế

• Đau buồn không đi theo giai đoạn cố định
• Không có mốc thời gian chung
• Không khóc không có nghĩa là không đau
• Nhẹ nhõm và giận đều là cảm xúc bình thường
• Ý nghĩ làm hại bản thân cần giúp đỡ ngay

Nội dung này mang tính thông tin chung; hãy tìm hỗ trợ chuyên môn khi cần.

Câu hỏi thường gặp