Giai đoạn ngay sau mất mát vừa bận rộn vừa trống rỗng, và cả hai đều rất mệt.
Về giai đoạn đầu tiên
- Bận rộn với việc phải lo
- Nhiều người xung quanh
- Chưa kịp cảm nhận
- Như đang trong sương mù
- Là phản ứng bảo vệ tự nhiên
Cảm giác như đang trong sương mù là phản ứng bảo vệ tự nhiên của cơ thể.
Về khoảng lặng sau đó
- Khi mọi việc đã xong
- Khi mọi người đã về
- Thường là lúc khó nhất
- Ít ai lường trước
- Cần được hỗ trợ nhất vào lúc này
Khoảng lặng sau khi mọi người đã về thường là lúc khó nhất mà ít ai lường trước.
Giữ những việc cơ bản
- Ăn dù không muốn ăn
- Uống đủ nước
- Ngủ khi ngủ được
- Ra ngoài một chút
- Trong giai đoạn này thế là đủ
Trong giai đoạn này thì giữ được các việc cơ bản đã là đủ.
Về ăn uống
- Thường ăn rất kém
- Ăn ít và nhiều lần
- Đồ dễ ăn
- Nhận khi người khác nấu cho
- Không cần bữa đầy đủ
Nhận những bữa ăn người khác nấu cho là cách để được chăm sóc mà không phải xin.
Về giấc ngủ
- Thường bị rối loạn
- Khó vào giấc hoặc tỉnh sớm
- Giữ giờ dậy tương đối
- Không dùng rượu để ngủ
- Nói với bác sĩ nếu kéo dài
Dùng rượu để dễ ngủ trong giai đoạn này dễ trở thành thói quen khó bỏ.
Về nhịp sinh hoạt
- Giữ vài việc cố định mỗi ngày
- Không cần nhiều
- Cho ngày một cấu trúc
- Dễ hơn là ngày trôi vô định
- Bắt đầu rất nhỏ
Vài việc cố định mỗi ngày cho ngày một hình dạng thay vì trôi vô định.
Về quyết định lớn
- Nên hoãn nếu có thể
- Bán nhà hoặc chuyển chỗ
- Thay đổi công việc
- Suy nghĩ chưa rõ ràng
- Đợi tới khi bình tĩnh hơn
Quyết định lớn đưa ra trong giai đoạn này thường được hối tiếc về sau.
Về đồ đạc của người đã mất
- Không cần dọn ngay
- Cũng không cần giữ nguyên mãi
- Làm khi mình sẵn sàng
- Từng chút một
- Không ai được giục
Không ai có quyền giục mình dọn đồ đạc của người thân.
Về phần giấy tờ
- Thường rất nhiều
- Nhờ người giúp
- Chia nhỏ làm dần
- Chỉ làm việc gấp trước
- Phần lớn không cần xong ngay
Phần lớn thủ tục không cần hoàn tất ngay nên có thể làm dần.
Về việc nhờ giúp đỡ
- Nói cụ thể cần gì
- Nhận khi người khác đề nghị
- Kể cả việc nhỏ
- Người khác muốn giúp mà không biết cách
- Cho họ cơ hội
Người xung quanh thường muốn giúp nhưng không biết giúp gì cho phải.
Người khác nên giúp thế nào
- Đề xuất việc cụ thể
- Nấu một bữa
- Đưa đi đâu đó
- Giúp giấy tờ
- Hoặc chỉ ngồi cùng
Câu cần gì cứ nói hiếm khi dẫn tới việc gì cụ thể.
Về việc quay lại làm việc
- Không có thời điểm đúng cho tất cả
- Có người cần quay lại sớm
- Có người cần thêm thời gian
- Nói với nơi làm việc
- Cân nhắc quay lại từng bước
Với một số người thì quay lại làm việc là điều giúp họ giữ được nhịp.
Về khả năng tập trung
- Thường giảm rõ rệt
- Hay quên và hay nhầm
- Là điều bình thường
- Ghi chú nhiều hơn
- Tránh việc đòi hỏi tập trung cao
Giảm tập trung trong giai đoạn này là điều bình thường chứ không phải dấu hiệu gì khác.
Về việc lái xe
- Cẩn thận hơn
- Tập trung giảm và phản xạ chậm
- Nhờ người chở nếu quá mệt
- Là rủi ro thật
- Ít người nghĩ tới
Giảm tập trung ảnh hưởng tới việc lái xe nhiều hơn người ta nghĩ.
Về việc ra ngoài
- Dù chỉ một vòng ngắn
- Ánh sáng và không khí giúp được
- Không cần gặp ai
- Không cần đi xa
- Dễ hơn là ngồi trong nhà cả ngày
Một vòng đi bộ ngắn thường dễ hơn là ngồi trong nhà cả ngày.
Về việc chỉ nghĩ tới hôm nay
- Không nghĩ tới nhiều tháng sau
- Chỉ cần đi qua hôm nay
- Hoặc chỉ buổi sáng này
- Chia nhỏ ra
- Dễ chịu hơn nhiều
Chỉ cần đi qua hôm nay là mục tiêu vừa sức trong giai đoạn này.
Cách nghĩ thực tế
- Khoảng lặng sau khi mọi người về thường khó nhất
- Giữ được các việc cơ bản đã là đủ
- Hoãn các quyết định lớn
- Nhận giúp đỡ cụ thể từ người khác
- Chỉ cần đi qua hôm nay
Nội dung này mang tính thông tin chung; hãy tìm hỗ trợ chuyên môn khi cần.
Câu hỏi thường gặp
Nên tập trung vào điều gì trong những tháng đầu?
Vào những việc cơ bản — ăn, ngủ, uống nước và có người bên cạnh. Trong giai đoạn này thì giữ được các việc cơ bản đã là đủ.
Có nên đưa ra quyết định lớn không?
Nên hoãn nếu có thể. Bán nhà, chuyển chỗ ở hay thay đổi công việc trong giai đoạn này thường được khuyên nên trì hoãn cho tới khi suy nghĩ rõ ràng hơn.
Làm sao xử lý phần giấy tờ khi không còn sức?
Nhờ người khác giúp, chia nhỏ ra làm dần, và chỉ làm những việc thật sự gấp trước. Phần lớn thủ tục không cần hoàn tất ngay lập tức.
Người khác nên giúp thế nào?
Bằng việc cụ thể — nấu một bữa, đưa đi đâu đó, giúp giấy tờ, hoặc chỉ ngồi cùng. Câu cần gì cứ nói thường không dẫn tới việc gì.