Biết ai phụ trách việc gì giúp gia đình hỏi đúng người thay vì tự xoay xở.
Nguyên tắc làm việc theo nhóm
- Nhiều chuyên môn cùng tham gia
- Mỗi người phụ trách một mảng
- Họp bàn về từng trường hợp
- Phối hợp với bác sĩ điều trị chính
- Người bệnh và gia đình ở trung tâm
Cách làm việc theo nhóm cho phép xử lý nhiều mặt cùng lúc.
Bác sĩ chuyên khoa
- Đánh giá và kiểm soát triệu chứng
- Điều chỉnh thuốc giảm đau và thuốc khác
- Trao đổi về tiên lượng khi được hỏi
- Tư vấn về các lựa chọn
- Phối hợp với bác sĩ điều trị chính
Bác sĩ chuyên khoa này tập trung vào triệu chứng chứ không thay việc điều trị bệnh.
Điều dưỡng
- Theo dõi triệu chứng hằng ngày
- Hướng dẫn chăm sóc tại nhà
- Hướng dẫn dùng thuốc
- Thường là người gia đình tiếp xúc nhiều nhất
- Là cầu nối với bác sĩ
Điều dưỡng thường là người gia đình liên lạc nhiều nhất và tin cậy nhất.
Nhân viên công tác xã hội
- Tư vấn về giấy tờ và quyền lợi
- Kết nối các dịch vụ hỗ trợ
- Hỗ trợ giải quyết khó khăn thực tế
- Hỗ trợ gia đình
- Vai trò hay bị bỏ qua
Đây là vai trò hay bị bỏ qua nhất dù giải quyết được rất nhiều khó khăn thực tế.
Chuyên gia tâm lý
- Hỗ trợ người bệnh đối diện với chẩn đoán
- Hỗ trợ lo âu và buồn kéo dài
- Hỗ trợ cả người nhà
- Hỗ trợ trẻ em trong gia đình
- Không phải chỉ dành cho trường hợp nặng
Hỗ trợ tâm lý dành cho cả gia đình chứ không riêng người bệnh.
Chuyên gia dinh dưỡng
- Tư vấn khi ăn uống khó khăn
- Xử lý sụt cân và chán ăn
- Điều chỉnh theo triệu chứng
- Giảm căng thẳng quanh chuyện ăn uống
- Ăn uống là nguồn căng thẳng lớn trong gia đình
Chuyện ăn uống thường là nguồn căng thẳng lớn giữa người bệnh và người nhà.
Phục hồi chức năng
- Giữ khả năng vận động lâu nhất có thể
- Hướng dẫn di chuyển an toàn
- Tư vấn dụng cụ hỗ trợ
- Giúp giữ sự tự chủ
- Cũng hướng dẫn người nhà
Giữ được sự tự chủ trong sinh hoạt có ý nghĩa rất lớn với người bệnh.
Hỗ trợ tinh thần và tín ngưỡng
- Tuỳ nơi có sẵn
- Tôn trọng niềm tin của từng người
- Không áp đặt
- Có thể từ chối nếu không muốn
- Quan trọng với nhiều người
Phần này hoàn toàn tuỳ chọn và tôn trọng niềm tin của từng gia đình.
Vai trò của gia đình
- Được xem là phần của đơn vị chăm sóc
- Cung cấp thông tin quan trọng
- Tham gia vào quyết định
- Cũng được hỗ trợ
- Không chỉ là người đi kèm
Gia đình vừa là người chăm sóc vừa là người cần được chăm sóc.
Về người liên lạc chính
- Hỏi ngay từ buổi đầu
- Ai là người liên hệ chính
- Số nào gọi được ngoài giờ
- Ghi lại và dán ở nơi dễ thấy
- Tránh lúng túng khi có việc
Biết gọi ai vào lúc hai giờ sáng là thông tin cần có từ trước.
Về việc phối hợp thông tin
- Nhiều bác sĩ nhiều nơi
- Giữ một tập hồ sơ đầy đủ
- Mang theo mỗi lần khám
- Ghi lại mọi thay đổi thuốc
- Người nhà giúp phần này
Một tập hồ sơ đầy đủ mang theo mỗi lần khám tránh được nhiều nhầm lẫn.
Về cuộc họp gia đình
- Nhiều nơi tổ chức cuộc họp chính thức
- Cả nhóm chăm sóc và gia đình
- Trao đổi tình hình và kế hoạch
- Giải đáp thắc mắc
- Có thể đề nghị tổ chức
Gia đình hoàn toàn có thể đề nghị một cuộc họp khi cần thống nhất.
Về việc chuẩn bị cho buổi gặp
- Viết câu hỏi trước
- Cử một người ghi chép
- Thống nhất trong nhà trước
- Hỏi câu quan trọng nhất trước
- Xin tóm tắt bằng văn bản nếu cần
Thống nhất trong gia đình trước buổi gặp giúp cuộc trao đổi hiệu quả hơn.
Khi thấy chưa được đáp ứng
- Nói rõ điều đang lo
- Hỏi lại nếu chưa hiểu
- Đề nghị điều chỉnh
- Là quyền của người bệnh
- Đội ngũ cần biết để điều chỉnh
Đội ngũ chăm sóc cần được biết điều gì chưa ổn để có thể điều chỉnh.
Cách nghĩ thực tế
- Đây là công việc của một nhóm nhiều chuyên môn
- Họ phối hợp chứ không thay bác sĩ điều trị chính
- Hỏi ngay ai là người liên lạc chính
- Nhân viên công tác xã hội giải quyết nhiều khó khăn thực tế
- Gia đình cũng được hỗ trợ chứ không chỉ người bệnh
Nội dung này mang tính thông tin chung; hãy hỏi cơ sở y tế về đội ngũ và dịch vụ cụ thể.
Câu hỏi thường gặp
Đội ngũ chăm sóc giảm nhẹ gồm những ai?
Thường gồm bác sĩ chuyên khoa, điều dưỡng, nhân viên công tác xã hội, và tuỳ nơi có thêm chuyên gia tâm lý, dinh dưỡng, phục hồi chức năng hoặc hỗ trợ tinh thần.
Họ có thay bác sĩ điều trị chính không?
Không. Họ phối hợp với bác sĩ điều trị chính chứ không thay thế. Bác sĩ điều trị vẫn tiếp tục phụ trách phần điều trị bệnh.
Nên liên hệ ai khi có vấn đề?
Hãy hỏi ngay từ buổi đầu ai là người liên lạc chính và số nào gọi được ngoài giờ. Biết trước điều này tránh được rất nhiều lúng túng.
Gia đình có được tham gia không?
Có. Gia đình được xem là một phần của đơn vị chăm sóc, và nhiều dịch vụ hỗ trợ cũng dành cho người nhà chứ không chỉ cho người bệnh.