Nhiều người quyết định dựa trên hình dung từ phim ảnh, và thực tế khác khá xa.
Vì sao thông tin đúng quan trọng
- Quyết định dựa trên hình dung sai thì không có ý nghĩa
- Phim ảnh cho hình dung lệch
- Khả năng thành công khác nhau theo tình trạng
- Quá trình cũng khác hình dung
- Hỏi bác sĩ giải thích cụ thể
Một quyết định dựa trên hình dung sai thì không phải là quyết định có ý nghĩa.
Nguyên tắc khi tìm hiểu
- Hỏi trong bối cảnh cụ thể của mình
- Không hỏi chung chung
- Cùng can thiệp khác nhau theo tình trạng
- Tuổi và bệnh nền ảnh hưởng nhiều
- Bác sĩ đưa được con số phù hợp hơn
Cùng một can thiệp có kết quả rất khác nhau tuỳ tình trạng người bệnh.
Về hồi sức tim phổi
- Thực hiện khi tim ngừng đập
- Khả năng thành công phụ thuộc nhiều yếu tố
- Thấp hơn nhiều so với hình dung phổ biến
- Quá trình có thể gây tổn thương
- Hỏi về khả năng trong trường hợp cụ thể
Tỷ lệ thành công trong phim ảnh cao hơn nhiều so với thực tế.
Về tình trạng sau hồi sức
- Không phải cứ hồi sức được là trở lại như cũ
- Có thể có ảnh hưởng tới não
- Có thể cần hỗ trợ lâu dài
- Hỏi về khả năng này
- Là phần ít được nói tới
Câu hỏi quan trọng không chỉ là có sống được không mà còn là sống trong tình trạng nào.
Về thở máy
- Hỗ trợ hô hấp khi cần
- Có thể là tạm thời trong lúc điều trị
- Cũng có thể kéo dài
- Hỏi về thời gian dự kiến
- Hỏi về khả năng cai máy
Hỏi rõ đây là biện pháp tạm thời hay có khả năng kéo dài là điều quan trọng.
Về nuôi dưỡng nhân tạo
- Qua ống hoặc đường tĩnh mạch
- Có chỉ định trong một số tình huống
- Không phải luôn kéo dài thời gian sống
- Ở giai đoạn cuối thì lợi ích hạn chế
- Hỏi bác sĩ về trường hợp cụ thể
Đây là phần gây nhiều băn khoăn nhất trong gia đình.
Về nỗi lo bỏ đói
- Là nỗi lo rất thường gặp của người nhà
- Ở giai đoạn cuối cơ thể không xử lý được như bình thường
- Cảm giác đói thường không như hình dung
- Chăm sóc miệng giúp dễ chịu
- Hỏi đội ngũ chăm sóc giải thích
Đây là nỗi lo mà người nhà nên được giải thích kỹ chứ không nên tự đoán.
Về lọc máu
- Thay chức năng thận
- Có thể tạm thời hoặc lâu dài
- Đòi hỏi lịch trình đều đặn
- Ảnh hưởng sinh hoạt nhiều
- Cân nhắc kỹ với người nhiều bệnh nền
Với người cao tuổi nhiều bệnh nền thì quyết định này cần được cân nhắc rất kỹ.
Về kháng sinh và truyền dịch
- Cũng là những quyết định cần bàn
- Lợi ích khác nhau theo giai đoạn
- Không phải luôn có ích ở mọi tình huống
- Hỏi mục tiêu cụ thể
- Ít được nhắc tới hơn
Những can thiệp tưởng như đơn giản cũng cần được cân nhắc theo giai đoạn.
Những câu nên hỏi bác sĩ
- Can thiệp này nhằm mục tiêu gì
- Khả năng đạt được trong trường hợp của tôi
- Quá trình diễn ra thế nào
- Tình trạng sau đó có thể ra sao
- Nếu không làm thì điều gì xảy ra
Câu hỏi về điều gì xảy ra nếu không làm cũng quan trọng như câu hỏi về lợi ích.
Về việc thử một thời gian
- Một số can thiệp có thể thử có thời hạn
- Đánh giá lại sau khoảng thời gian đó
- Nếu không đạt mục tiêu thì xem lại
- Hỏi về khả năng này
- Giảm áp lực phải quyết dứt khoát ngay
Thử có thời hạn rồi đánh giá lại là lựa chọn nhiều người không biết là có.
Về việc từ chối một can thiệp
- Không đồng nghĩa từ chối mọi chăm sóc
- Kiểm soát triệu chứng vẫn tiếp tục
- Vẫn được chăm sóc đầy đủ
- Là hiểu nhầm phổ biến
- Nói rõ điều này với gia đình
Từ chối một can thiệp cụ thể không bao giờ có nghĩa là bị bỏ mặc.
Về sự thay đổi theo thời gian
- Mong muốn thay đổi theo hoàn cảnh
- Điều chấp nhận được hôm nay có thể khác sau này
- Xem lại định kỳ
- Cập nhật khi tình trạng thay đổi
- Không phải quyết một lần là xong
Điều mình thấy chấp nhận được hôm nay có thể khác đi sau vài năm.
Về việc bàn với gia đình
- Cho họ biết mình đã tìm hiểu
- Giải thích lý do quyết định
- Mời cùng dự buổi tư vấn
- Nghe bác sĩ giải thích trực tiếp
- Giảm bất đồng về sau
Cả gia đình cùng nghe một lời giải thích giảm hẳn bất đồng về sau.
Cách nghĩ thực tế
- Hình dung từ phim ảnh khác xa thực tế
- Hỏi trong bối cảnh cụ thể của mình
- Hỏi cả về tình trạng sau can thiệp
- Từ chối một can thiệp không phải từ chối mọi chăm sóc
- Quyết định có thể xem lại và thay đổi
Nội dung này mang tính thông tin chung; hãy hỏi bác sĩ để hiểu rõ trong trường hợp cụ thể của mình.
Câu hỏi thường gặp
Vì sao cần hiểu rõ trước khi quyết?
Vì hình dung phổ biến từ phim ảnh khác khá xa thực tế về khả năng thành công, quá trình và kết quả sau đó. Quyết định có ý nghĩa đòi hỏi thông tin đúng.
Nên hỏi bác sĩ những gì?
Hỏi can thiệp đó nhằm mục tiêu gì, khả năng đạt được trong trường hợp cụ thể của mình, quá trình diễn ra thế nào, và tình trạng sau đó có thể ra sao.
Từ chối một can thiệp có nghĩa là từ chối mọi chăm sóc không?
Không. Từ chối một can thiệp cụ thể không đồng nghĩa với từ chối điều trị nói chung, và việc kiểm soát triệu chứng vẫn luôn được tiếp tục.
Quyết định này có thay đổi được không?
Được. Mong muốn có thể thay đổi theo hoàn cảnh và tình trạng sức khoẻ, nên cần được xem lại và cập nhật.