Ngồi xuống viết thì mới thấy khó nhất là không biết nên nói những gì.
Phần thứ nhất là giá trị của mình
- Điều gì làm cuộc sống có ý nghĩa với mình
- Điều gì mình sợ nhất
- Mình chấp nhận đánh đổi gì
- Phần này quan trọng nhất
- Giúp suy ra trong tình huống chưa lường
Phần này giúp người đọc suy ra mong muốn trong những tình huống chưa được liệt kê.
Cách diễn đạt phần giá trị
- Viết bằng lời của mình
- Không cần thuật ngữ y khoa
- Đưa ví dụ cụ thể
- Nói rõ điều gì mình không chấp nhận được
- Càng rõ càng dễ áp dụng
Viết bằng lời của chính mình dễ hiểu hơn là cố dùng thuật ngữ.
Phần thứ hai là mục tiêu chăm sóc
- Trong hoàn cảnh nào thì ưu tiên kéo dài thời gian
- Trong hoàn cảnh nào thì ưu tiên sự dễ chịu
- Nói rõ ranh giới của mình
- Không cần liệt kê từng thủ thuật
- Mô tả hoàn cảnh thì bao quát hơn
Mô tả hoàn cảnh bao quát hơn nhiều so với liệt kê từng thủ thuật.
Về các can thiệp duy trì sự sống
- Có thể nêu mong muốn chung
- Hỏi bác sĩ giải thích từng loại
- Hiểu rồi mới quyết
- Không quyết dựa trên phim ảnh
- Thực tế khác nhiều so với hình dung
Hình dung phổ biến về các can thiệp này thường khác xa thực tế.
Phần thứ ba là nơi được chăm sóc
- Ở nhà hay ở cơ sở y tế
- Nhiều người có mong muốn rõ
- Gia đình cần biết để sắp xếp
- Ghi cả điều kiện kèm theo nếu có
- Hiểu rằng không phải lúc nào cũng thực hiện được
Mong muốn về nơi được chăm sóc là điều gia đình rất cần biết trước.
Phần thứ tư là người đại diện
- Nêu rõ tên và cách liên hệ
- Nêu người thay thế nếu có
- Hỏi ý người đó trước khi ghi
- Nói rõ phạm vi được quyết
- Là phần rất quan trọng
Hỏi ý người đại diện trước là điều bắt buộc chứ không phải phép lịch sự.
Phần thứ năm là những điều muốn tránh
- Nói rõ điều mình không muốn
- Cụ thể hơn thì dễ áp dụng hơn
- Giải thích lý do nếu được
- Giúp người khác hiểu
- Dễ tôn trọng hơn
Giải thích lý do giúp người khác tôn trọng mong muốn dễ hơn.
Về phần ngoài y tế
- Ai mình muốn có mặt
- Mong muốn về tín ngưỡng
- Những việc muốn được sắp xếp
- Điều muốn nói với người thân
- Nhiều người thấy phần này quan trọng
Với nhiều người thì phần ngoài y tế lại là phần có ý nghĩa nhất.
Về mức chi tiết
- Quá chi tiết thì dễ lạc hậu
- Quá chung chung thì khó áp dụng
- Nói rõ giá trị kèm vài ví dụ
- Là cách cân bằng
- Không cần hoàn hảo
Nói rõ giá trị kèm vài ví dụ cụ thể là cách cân bằng hợp lý.
Về việc dùng mẫu có sẵn
- Một số nơi có mẫu
- Giúp không bỏ sót phần nào
- Vẫn nên thêm phần riêng của mình
- Mẫu không nói được hết
- Hỏi cơ sở y tế về mẫu đang dùng
Mẫu có sẵn giúp không bỏ sót nhưng không thay được phần viết bằng lời của mình.
Về việc viết cùng người thân
- Vừa viết vừa trao đổi
- Người thân hiểu ngay khi viết
- Giảm bất ngờ về sau
- Cũng là dịp nói những điều khó nói
- Không bắt buộc nhưng nên làm
Viết cùng người thân biến một tờ giấy thành một cuộc trò chuyện.
Về việc nhờ tư vấn
- Bác sĩ giải thích các lựa chọn y tế
- Nhân viên công tác xã hội hỗ trợ thủ tục
- Không cần tự làm một mình
- Hỏi khi không hiểu
- Hiểu rồi thì quyết dễ hơn
Hiểu rõ từng lựa chọn là điều kiện để quyết định có ý nghĩa.
Về ngôn ngữ và bản dịch
- Viết bằng ngôn ngữ mình rành nhất
- Nếu người liên quan dùng ngôn ngữ khác thì cân nhắc bản dịch
- Đảm bảo mọi người hiểu đúng
- Rõ ràng quan trọng hơn hình thức
- Tránh hiểu nhầm về sau
Sự rõ ràng quan trọng hơn cách diễn đạt trang trọng.
Về việc ký và làm chứng
- Quy định khác nhau tuỳ nơi
- Tìm hiểu yêu cầu đang áp dụng
- Ghi ngày tháng rõ ràng
- Giữ bản gốc cẩn thận
- Hỏi cơ quan chức năng nếu không rõ
Ghi rõ ngày tháng giúp biết bản nào là bản mới nhất.
Cách nghĩ thực tế
- Phần nói rõ giá trị là phần quan trọng nhất
- Mô tả hoàn cảnh bao quát hơn liệt kê thủ thuật
- Hỏi ý người đại diện trước khi ghi tên
- Phần ngoài y tế cũng rất có ý nghĩa
- Viết cùng người thân biến nó thành cuộc trò chuyện
Nội dung này mang tính thông tin chung; hãy tìm hiểu quy định pháp lý đang áp dụng tại nơi mình ở.
Câu hỏi thường gặp
Nên viết chi tiết tới mức nào?
Vừa đủ để người đọc hiểu được điều bạn coi trọng. Quá chi tiết về kỹ thuật thì dễ lạc hậu, còn quá chung chung thì khó áp dụng — cân bằng bằng cách nói rõ giá trị kèm vài ví dụ cụ thể.
Có cần nêu từng thủ thuật y tế không?
Không nhất thiết và cũng khó làm đầy đủ. Quan trọng hơn là nói rõ trong hoàn cảnh nào bạn muốn tập trung vào sự dễ chịu thay vì kéo dài thời gian.
Nên viết về nơi muốn được chăm sóc không?
Nên. Nhiều người có mong muốn rõ về việc ở nhà hay ở cơ sở y tế, và đây là điều gia đình rất cần biết để sắp xếp.
Có nên viết cả những điều ngoài y tế không?
Có thể. Nhiều người ghi thêm về những điều quan trọng với mình — ai muốn có mặt, mong muốn về tín ngưỡng, hoặc những việc muốn được sắp xếp.