Quyết định thay người khác — nguyên tắc và cách giảm day dứt

Day dứt sau khi quyết định thay người thân là điều gần như ai cũng trải qua.

Nguyên tắc thứ nhất

• Hỏi họ sẽ muốn gì
• Không hỏi mình muốn gì cho họ
• Là sự khác biệt quan trọng nhất
• Thay đổi cả cách bàn bạc
• Cũng giảm day dứt về sau

Sự khác biệt giữa hai câu hỏi này quyết định toàn bộ cách tiếp cận.

Những căn cứ để suy ra

• Những gì họ đã nói
• Phản ứng với trường hợp người quen
• Giá trị sống của họ
• Cách họ từng ra quyết định
• Niềm tin của họ

Cách một người từng ra quyết định trong đời nói lên nhiều điều.

Khi không có đủ căn cứ

• Hỏi những người khác trong gia đình
• Gom các mảnh nhỏ lại
• Nếu vẫn không đủ thì dựa trên điều tốt nhất cho họ
• Cân nhắc lợi và hại
• Nhờ bác sĩ giúp phân tích

Khi không suy ra được thì nguyên tắc chuyển sang điều gì tốt nhất cho họ.

Nguyên tắc thứ hai là thông tin đầy đủ

• Hiểu rõ từng lựa chọn
• Hiểu mỗi lựa chọn dẫn tới đâu
• Hỏi tới khi hiểu
• Không ngại hỏi lại
• Quyết định không có thông tin thì không có ý nghĩa

Hỏi lại lần thứ ba vẫn tốt hơn là quyết định khi chưa hiểu.

Nguyên tắc thứ ba là không vội

• Hỏi quyết định này có gấp không
• Phần lớn không gấp như cảm giác
• Xin thời gian suy nghĩ
• Bàn với người khác
• Quyết định vội hay hối tiếc

Rất nhiều quyết định không gấp như cảm giác trong lúc lo lắng.

Về việc ghi lại lý do

• Ghi vì sao quyết như vậy
• Ghi căn cứ đã dựa vào
• Ghi thông tin lúc đó có
• Hữu ích khi nhìn lại
• Giảm day dứt về sau

Nhìn lại ghi chép giúp nhớ rằng mình đã quyết dựa trên những gì biết lúc đó.

Về việc quyết định theo nhóm

• Bàn với những người liên quan
• Không để một người chịu hết
• Chia sẻ gánh nặng
• Nhưng vẫn cần một người quyết cuối
• Thống nhất trước ai là người đó

Chia sẻ gánh nặng không có nghĩa là không ai chịu trách nhiệm cuối.

Khi gia đình bất đồng

• Quay lại câu hỏi họ sẽ muốn gì
• Không phải cuộc tranh luận thắng thua
• Đưa mọi người về cùng thông tin
• Nhờ nhân viên y tế hỗ trợ
• Một số nơi có tổ tư vấn

Đưa cuộc bàn bạc về câu hỏi người bệnh sẽ muốn gì thường tháo gỡ được bế tắc.

Vì sao day dứt xuất hiện

• Tham gia vào quyết định lớn về đời người khác
• Cảm giác trách nhiệm nặng nề
• Luôn có câu hỏi giá như
• Là phản ứng tự nhiên
• Không có nghĩa đã quyết sai

Day dứt xuất hiện cả khi quyết định là đúng.

Về câu hỏi giá như

• Xuất hiện ở hầu hết mọi người
• Nhìn lại bằng thông tin có sau này
• Không công bằng với chính mình
• Lúc đó mình chỉ có thông tin lúc đó
• Nhắc mình điều này

Đánh giá quyết định cũ bằng thông tin có sau này là không công bằng với chính mình.

Về việc nói ra

• Kể với người mình tin
• Không giữ một mình
• Nói với nhân viên y tế
• Họ đã gặp nhiều trường hợp tương tự
• Nghe được rằng mình không một mình

Biết rằng nhiều người cũng trải qua điều này làm nhẹ đi khá nhiều.

Khi day dứt kéo dài

• Ảnh hưởng giấc ngủ
• Không thôi nghĩ về nó
• Ảnh hưởng sinh hoạt
• Nên tìm hỗ trợ tâm lý
• Là điều có thể hỗ trợ được

Day dứt kéo dài ảnh hưởng sinh hoạt là điều nên được hỗ trợ chuyên môn.

Về việc tha thứ cho chính mình

• Mình đã làm với thông tin có lúc đó
• Đã cố làm điều họ sẽ muốn
• Không ai làm tốt hơn trong hoàn cảnh đó
• Cần thời gian
• Không tự ép phải nhanh

Việc tha thứ cho chính mình cần thời gian và không nên bị thúc ép.

Bài học rút ra

• Hiểu vì sao nên chuẩn bị trước
• Viết di nguyện của chính mình
• Nói với người thân
• Đừng để người khác phải đoán
• Là điều làm được ngay

Rất nhiều người viết di nguyện của mình sau khi đã phải quyết định thay người thân.

Cách nghĩ thực tế

• Hỏi họ sẽ muốn gì chứ không phải mình muốn gì
• Hỏi tới khi hiểu rõ từng lựa chọn
• Hỏi quyết định này có thật sự gấp không
• Ghi lại lý do của từng quyết định
• Day dứt kéo dài nên được hỗ trợ chuyên môn

Nội dung này mang tính thông tin chung; hãy tìm hỗ trợ tâm lý khi cảm giác day dứt kéo dài.

Câu hỏi thường gặp