Mất khả năng quyết định không chỉ ảnh hưởng tới việc y tế mà còn tới nhiều việc khác.
Hai phần riêng biệt
- Uỷ quyền về y tế
- Uỷ quyền về tài chính và pháp lý
- Có thể do hai người khác nhau
- Thủ tục khác nhau
- Nhiều gia đình chỉ lo phần y tế
Nhiều gia đình chuẩn bị kỹ phần y tế rồi bất ngờ vì phần còn lại.
Vì sao nên chuẩn bị khi còn khoẻ
- Sau khi mất khả năng thì thủ tục phức tạp hơn nhiều
- Gia đình có thể bị kẹt
- Các khoản chi vẫn phát sinh
- Không ai truy cập được
- Chuẩn bị trước thì nhẹ hơn hẳn
Sau khi mất khả năng quyết định thì mọi thủ tục đều phức tạp hơn rất nhiều.
Danh sách giấy tờ nên có
- Giấy tờ tuỳ thân
- Thẻ bảo hiểm y tế
- Di nguyện điều trị
- Giấy tờ về nhà đất nếu có
- Hợp đồng bảo hiểm nếu có
Một danh sách đơn giản ghi rõ giấy tờ nào ở đâu đã giúp được rất nhiều.
Về danh sách tài khoản
- Ngân hàng nào
- Các khoản thanh toán định kỳ
- Các khoản nợ nếu có
- Không ghi mật khẩu trong danh sách
- Chỉ ghi nơi để tìm
Danh sách nên ghi nơi tìm thông tin chứ không ghi trực tiếp mật khẩu.
Về các khoản định kỳ
- Tiền điện nước
- Các dịch vụ đăng ký
- Bảo hiểm
- Vẫn phát sinh khi mình nằm viện
- Cần có người xử lý
Các khoản định kỳ vẫn phát sinh dù mình đang nằm viện.
Về việc truy cập tài khoản trực tuyến
- Không chia sẻ mật khẩu trực tiếp
- Tìm hiểu cách uỷ quyền chính thức
- Một số dịch vụ có cơ chế riêng
- Tham khảo tư vấn pháp lý
- Là phần ngày càng quan trọng
Phần tài khoản trực tuyến ngày càng quan trọng mà lại ít được chuẩn bị nhất.
Về thông tin liên hệ
- Bác sĩ điều trị
- Người thân cần báo
- Nơi làm việc
- Người tư vấn pháp lý nếu có
- Ghi rõ vai trò từng người
Ghi rõ vai trò từng người giúp người khác biết nên gọi ai cho việc gì.
Về nơi lưu giữ
- Một chỗ tập trung
- Dễ tìm chứ không phải cất kỹ nhất
- Ít nhất hai người biết chỗ
- Ghi rõ trong danh sách
- Cập nhật khi thay đổi
Két khoá kín mà không ai mở được thì không giúp gì trong tình huống khẩn.
Về việc phân công
- Ai lo phần y tế
- Ai lo phần tài chính
- Có thể là hai người
- Nói rõ cho cả hai
- Cũng nói cho gia đình biết
Người giỏi xử lý giấy tờ chưa chắc là người phù hợp cho quyết định y tế.
Về thủ tục pháp lý
- Quy định khác nhau tuỳ nơi
- Tìm hiểu yêu cầu đang áp dụng
- Tham khảo tư vấn pháp lý nếu tài sản phức tạp
- Làm đúng thủ tục thì có hiệu lực
- Ghi rõ vẫn tốt hơn không ghi
Với tài sản phức tạp thì một buổi tư vấn pháp lý tiết kiệm rất nhiều rắc rối về sau.
Về bảo hiểm
- Biết mình có những loại nào
- Phạm vi chi trả tới đâu
- Thủ tục yêu cầu chi trả
- Ai là người thụ hưởng
- Cập nhật thông tin người thụ hưởng
Thông tin người thụ hưởng là thứ hay bị quên cập nhật sau khi hoàn cảnh thay đổi.
Về việc rà soát định kỳ
- Vài năm một lần
- Cùng lúc xem lại di nguyện
- Cập nhật thông tin đã đổi
- Kiểm tra giấy tờ còn hiệu lực không
- Mất khoảng một buổi
Rà soát tất cả cùng một dịp trong năm dễ nhớ hơn là làm rải rác.
Về việc nói với gia đình
- Cho họ biết đã chuẩn bị gì
- Biết tìm ở đâu
- Biết ai phụ trách phần nào
- Không cần kể chi tiết tài sản
- Chỉ cần biết cách tìm khi cần
Không cần kể chi tiết, chỉ cần họ biết tìm ở đâu khi cần.
Về việc bắt đầu
- Không cần làm hết một lần
- Bắt đầu bằng một danh sách
- Ghi giấy tờ nào ở đâu
- Bổ sung dần
- Một trang giấy đã hơn không có gì
Một trang giấy ghi rõ mọi thứ ở đâu đã là bước tiến lớn.
Cách nghĩ thực tế
- Uỷ quyền y tế và tài chính là hai việc riêng
- Chuẩn bị khi còn đủ khả năng quyết định
- Không ghi mật khẩu trực tiếp trong danh sách
- Lưu ở nơi dễ tìm và ít nhất hai người biết
- Bắt đầu bằng một danh sách đơn giản
Nội dung này mang tính thông tin chung; hãy tham khảo tư vấn pháp lý về thủ tục cụ thể.
Câu hỏi thường gặp
Uỷ quyền y tế và uỷ quyền tài chính có giống nhau không?
Không. Đây là hai việc riêng biệt, có thể do hai người khác nhau đảm nhận, và thủ tục cũng khác nhau. Nhiều gia đình chỉ lo phần y tế mà quên phần còn lại.
Nên chuẩn bị những gì ngoài di nguyện y tế?
Danh sách tài khoản và giấy tờ quan trọng, thông tin liên hệ cần thiết, các khoản định kỳ phải thanh toán, và thông tin về nơi lưu giữ các giấy tờ đó.
Có nên cho người khác biết mật khẩu không?
Không nên chia sẻ mật khẩu trực tiếp. Hãy tìm hiểu các cách chính thức để uỷ quyền truy cập, và tham khảo tư vấn pháp lý về cách phù hợp.
Khi nào nên chuẩn bị?
Khi còn khoẻ và còn đủ khả năng quyết định. Sau khi mất khả năng này thì thủ tục trở nên phức tạp hơn nhiều cho gia đình.