Khi nhiều người cùng muốn quyết — cách gỡ bế tắc

Bất đồng trong gia đình gần như luôn xuất phát từ thương yêu, và cũng gần như luôn gây tổn thương.

Điều cần nhớ trước tiên

• Bất đồng hiếm khi do ai đó không thương
• Thường do cách thể hiện khác nhau
• Cũng do thông tin khác nhau
• Không phải cuộc tranh luận thắng thua
• Nhớ điều này làm dịu cuộc trao đổi

Không ai trong cuộc tranh luận này muốn điều xấu cho người bệnh.

Nguyên nhân thứ nhất là thông tin khác nhau

• Mỗi người nghe từ nguồn khác
• Người này nghe bác sĩ người kia nghe kể lại
• Thông tin bị sai lệch qua nhiều lần kể
• Đưa mọi người về cùng nguồn
• Nhiều bất đồng biến mất sau đó

Rất nhiều bất đồng biến mất khi mọi người cùng nghe một lời giải thích.

Nguyên nhân thứ hai là khoảng cách

• Người chăm hằng ngày thấy diễn biến
• Người ở xa nhớ hình ảnh cũ
• Hình dung rất khác nhau
• Cập nhật đầy đủ cho người ở xa
• Cho họ nghe bác sĩ giải thích

Người ở xa thường vẫn giữ hình ảnh của lần gặp gần nhất.

Nguyên nhân thứ ba là cách đối diện khác nhau

• Có người chấp nhận sớm hơn
• Có người cần thêm thời gian
• Không ai sai
• Nhịp khác nhau gây xung đột
• Cho nhau thời gian

Mỗi người cần một khoảng thời gian khác nhau để chấp nhận điều đang xảy ra.

Nguyên nhân thứ tư là mâu thuẫn cũ

• Mâu thuẫn trong nhà từ trước
• Bùng lên trong lúc căng thẳng
• Không thật sự về quyết định y tế
• Nhận ra điều này đã giúp
• Tách chuyện cũ khỏi quyết định hiện tại

Đôi khi cuộc tranh luận không thật sự về quyết định y tế.

Cách tháo gỡ thứ nhất

• Tổ chức một cuộc họp có nhân viên y tế
• Mọi người cùng nghe
• Cùng đặt câu hỏi
• Cùng một thông tin
• Có thể đề nghị tổ chức

Một cuộc họp chung thường hiệu quả hơn nhiều cuộc trao đổi riêng lẻ.

Cách tháo gỡ thứ hai

• Quay lại câu hỏi người bệnh sẽ muốn gì
• Không phải mỗi người muốn gì
• Hỏi từng người đã nghe họ nói gì
• Gom lại các mảnh
• Chuyển trọng tâm cuộc bàn bạc

Chuyển câu hỏi từ chúng ta muốn gì sang họ sẽ muốn gì thay đổi cả cuộc bàn bạc.

Cách tháo gỡ thứ ba

• Nhờ người trung gian
• Nhân viên công tác xã hội
• Chuyên gia tâm lý
• Một số nơi có tổ tư vấn
• Người ngoài giúp nhìn khách quan hơn

Một người ngoài gia đình thường nhìn được điều mà người trong cuộc không thấy.

Về vai trò của người đại diện

• Nếu đã có người được chỉ định thì rõ ràng hơn
• Họ là người quyết cuối
• Nhưng vẫn nên lắng nghe cả nhà
• Giải thích căn cứ quyết định
• Không biến thành áp đặt

Người đại diện quyết định nhưng vẫn nên giải thích căn cứ cho cả nhà.

Khi chưa có người được chỉ định

• Thống nhất một người liên lạc chính
• Thống nhất cách ra quyết định
• Làm rõ ngay từ đầu
• Tránh mỗi người tự quyết một kiểu
• Hỏi đội ngũ y tế về quy trình

Làm rõ ngay từ đầu ai là người liên lạc tránh được rất nhiều rối rắm.

Về việc lắng nghe

• Cho mỗi người nói hết
• Không cắt ngang
• Nhắc lại điều họ nói để xác nhận
• Nhiều người chỉ cần được nghe
• Cảm thấy được nghe thì bớt gay gắt

Rất nhiều bất đồng dịu đi khi người ta cảm thấy mình đã được lắng nghe.

Về việc tách cảm xúc khỏi nội dung

• Nhận ra cảm xúc đang chi phối
• Tạm dừng khi quá căng
• Hẹn nói lại sau
• Không quyết trong lúc nóng
• Phần lớn quyết định chờ được

Tạm dừng và hẹn nói lại thường tốt hơn là cố kết thúc trong lúc căng thẳng.

Về hậu quả lâu dài

• Mâu thuẫn lúc này có thể kéo dài nhiều năm
• Ảnh hưởng quan hệ về sau
• Đáng để cố giữ hoà khí
• Người bệnh cũng không muốn thấy điều đó
• Nhắc nhau điều này

Người bệnh gần như chắc chắn không muốn gia đình mình rạn nứt vì chuyện này.

Về việc chấp nhận không hoàn hảo

• Không phải lúc nào cũng thống nhất được
• Có thể chỉ đạt được sự chấp nhận miễn cưỡng
• Vẫn hơn là bế tắc
• Tôn trọng quyết định cuối
• Không nhắc lại để trách móc

Không nhắc lại để trách móc về sau là điều quan trọng cho quan hệ lâu dài.

Cách nghĩ thực tế

• Bất đồng hiếm khi do ai đó không thương
• Đưa mọi người về cùng một thông tin
• Quay lại câu hỏi người bệnh sẽ muốn gì
• Nhờ người trung gian khi cần
• Tạm dừng thay vì quyết trong lúc căng

Nội dung này mang tính thông tin chung; hãy nhờ đội ngũ y tế hỗ trợ khi gia đình bế tắc.

Câu hỏi thường gặp