Xử lý các tình huống thường gặp tại nhà

Biết trước phải làm gì trong vài tình huống hay xảy ra giúp cả nhà bớt hoảng.

Nguyên tắc chung

• Giữ bình tĩnh
• Đánh giá trước khi hành động
• Biết trước gọi ai
• Có danh sách liên hệ sẵn
• Không tự xử lý thứ vượt khả năng

Sự bình tĩnh của người chăm ảnh hưởng trực tiếp tới người bệnh.

Chuẩn bị trước cho mọi tình huống

• Danh sách liên hệ dán nơi dễ thấy
• Tờ ghi rõ dấu hiệu nào gọi ai
• Hồ sơ và danh sách thuốc một chỗ
• Mọi người trong nhà đều biết
• Chuẩn bị khi còn bình thường

Hỏi trước dấu hiệu nào gọi ai là việc nên làm ngay từ đầu.

Khi người bệnh té ngã

• Đừng vội đỡ dậy
• Kiểm tra có tỉnh không
• Hỏi đau ở đâu
• Quan sát có biến dạng chi không
• Gọi hỗ trợ trước khi di chuyển

Nâng dậy sai cách có thể làm chấn thương nặng hơn.

Sau một cú ngã

• Vẫn nên báo dù có vẻ không sao
• Theo dõi trong những giờ sau
• Chú ý nếu đang dùng thuốc chống đông
• Tìm nguyên nhân để phòng lần sau
• Xem lại môi trường

Người đang dùng thuốc chống đông cần được đánh giá kỹ hơn sau khi ngã.

Khi khó thở tăng lên

• Cho ngồi dậy
• Mở cửa cho thoáng
• Quạt thổi nhẹ vào mặt
• Giữ không khí bình tĩnh
• Liên hệ theo hướng dẫn đã được dặn

Sự hoảng loạn của người xung quanh làm cảm giác khó thở nặng thêm.

Khi đau tăng đột ngột

• Hỏi vị trí và tính chất
• Xem có khác lần trước không
• Dùng thuốc theo hướng dẫn đã có
• Báo nếu không đỡ
• Không tự tăng liều

Cơn đau khác hẳn những lần trước cần được báo chứ không tự xử lý.

Khi sốt

• Đo nhiệt độ
• Ghi lại
• Cho uống nước
• Báo cho đội ngũ chăm sóc
• Sốt có thể là dấu hiệu nhiễm trùng

Với người bệnh nặng thì sốt luôn nên được báo chứ không tự xử lý.

Khi nôn

• Cho nằm nghiêng để tránh sặc
• Làm sạch miệng sau đó
• Cho uống từng ít một
• Ghi lại tần suất
• Báo nếu nôn nhiều hoặc kéo dài

Cho nằm nghiêng là biện pháp đơn giản phòng sặc.

Khi lú lẫn mới xuất hiện

• Là dấu hiệu quan trọng
• Có thể do thuốc
• Có thể do nhiễm trùng
• Có thể do mất nước
• Báo ngay để được đánh giá

Lú lẫn mới xuất hiện thường có nguyên nhân xử lý được nếu tìm ra sớm.

Cách ứng xử khi người bệnh lú lẫn

• Nói chậm và đơn giản
• Không tranh cãi
• Giữ môi trường quen thuộc
• Đủ ánh sáng ban ngày
• Đảm bảo an toàn quanh chỗ nghỉ

Tranh cãi với người đang lú lẫn làm tình hình căng thẳng hơn.

Khi không ăn uống được

• Không ép
• Thử ít và nhiều lần
• Chú ý dấu hiệu mất nước
• Chăm sóc miệng
• Báo nếu kéo dài

Ép ăn khi người bệnh không muốn thường làm cả hai bên căng thẳng.

Khi không đi vệ sinh được

• Táo bón rất phổ biến
• Bí tiểu là tình huống cần xử lý sớm
• Ghi lại lần cuối đi được
• Báo cho đội ngũ chăm sóc
• Không tự dùng thuốc

Bí tiểu là tình huống gây khó chịu nhiều và cần được xử lý sớm.

Khi bồn chồn không yên

• Có thể do đau
• Có thể do bí tiểu
• Có thể do thuốc
• Kiểm tra các nguyên nhân dễ xử lý trước
• Báo nếu không rõ

Bồn chồn ở người không nói được thường là cách cơn khó chịu được thể hiện.

Khi hết thuốc ngoài giờ

• Tìm hiểu trước cách xử lý
• Biết liên hệ ai
• Theo dõi lượng thuốc còn
• Xin toa trước khi gần hết
• Đừng để tới lúc hết mới lo

Theo dõi lượng thuốc còn lại tránh được tình huống hết thuốc vào cuối tuần.

Khi thấy vượt quá khả năng

• Gọi hỗ trợ sớm
• Không cố tự xử lý
• Không ai trách vì gọi
• Gọi sớm tốt hơn gọi muộn
• Đó là điều đội ngũ ở đó để làm

Gọi sớm luôn tốt hơn là cố xoay xở rồi gọi khi đã muộn.

Cách nghĩ thực tế

• Chuẩn bị danh sách liên hệ và tờ hướng dẫn từ trước
• Không vội đỡ dậy sau khi té ngã
• Lú lẫn mới xuất hiện cần báo ngay
• Theo dõi lượng thuốc còn lại
• Gọi hỗ trợ sớm khi thấy vượt khả năng

Nội dung này mang tính thông tin chung; hãy hỏi đội ngũ chăm sóc về hướng dẫn cụ thể cho từng tình huống.

Câu hỏi thường gặp