Ai cũng biết nên nói, và ai cũng đợi người kia mở lời trước.
Vì sao ai cũng hoãn
- Sợ làm người kia buồn
- Sợ như đang nói điều xui
- Không biết bắt đầu từ đâu
- Nghĩ còn sớm
- Cả hai bên cùng đợi
Rất nhiều gia đình có cả hai phía đều muốn nói mà không ai mở lời.
Về nỗi sợ nói điều xui
- Là quan niệm rất phổ biến
- Nói ra không làm điều đó xảy ra
- Không nói cũng không ngăn được
- Nhưng có thể chuẩn bị được
- Nhận ra điều này giúp mở lời
Không nói tới một điều không làm nó bớt khả năng xảy ra.
Chọn thời điểm
- Lúc còn khoẻ và bình tĩnh
- Không phải trong đợt cấp
- Không phải ngay sau tin xấu
- Một buổi bình thường trong ngày
- Không cần dịp trang trọng
Một buổi chiều bình thường thường phù hợp hơn một dịp được sắp đặt trang trọng.
Chọn hoàn cảnh
- Khi đang làm việc gì đó cùng nhau
- Khi đi xe
- Khi nấu ăn
- Không phải ngồi đối diện trang trọng
- Dễ nói hơn khi không nhìn thẳng nhau
Nhiều cuộc trò chuyện khó diễn ra dễ hơn khi hai người cùng làm một việc gì đó.
Mượn chuyện người khác làm cầu nối
- Kể về một trường hợp đã nghe
- Hỏi họ nghĩ sao
- Hỏi nếu ở hoàn cảnh đó thì sao
- Không nói trực tiếp về họ
- Dễ mở lời hơn nhiều
Mượn chuyện người khác là cách mở lời nhẹ nhàng nhất.
Mượn một tin tức hoặc bộ phim
- Cùng xem rồi bàn
- Hỏi nếu là mình thì sao
- Chủ đề tự nhiên hơn
- Không ai thấy bị nhắm vào
- Cách phổ biến và hiệu quả
Một câu chuyện trên phim hay trên báo là điểm khởi đầu tự nhiên.
Bắt đầu từ chính mình
- Nói về mong muốn của mình trước
- Không hỏi họ trước
- Người kia thấy dễ đáp lại hơn
- Cũng là cách thật lòng
- Giảm cảm giác bị chất vấn
Nói về mình trước giúp người kia không thấy mình đang bị hỏi cung.
Những câu mở đầu dùng được
- Con vừa nghĩ tới chuyện này
- Con muốn hiểu bố mẹ nghĩ sao
- Con không muốn phải đoán sau này
- Bố mẹ giúp con hiểu được không
- Nói rõ lý do mình muốn nói
Nói rõ rằng mình không muốn phải đoán thường được đón nhận tốt.
Về việc nói rõ động cơ
- Không phải vì nghĩ điều xấu sắp xảy ra
- Mà vì muốn làm đúng ý họ
- Muốn không phải tự quyết
- Giải thích rõ giảm hiểu nhầm
- Là phần quan trọng của mở lời
Giải thích rõ động cơ tránh được việc người kia hiểu sai ý định.
Chia thành nhiều lần
- Không cần nói hết một lần
- Nhiều cuộc ngắn tốt hơn một buổi dài
- Cho nhau thời gian suy nghĩ
- Quay lại sau vài ngày
- Dễ tiếp nhận hơn nhiều
Đây là nhiều cuộc trò chuyện ngắn chứ không phải một buổi nói chuyện lớn.
Khi người thân từ chối nói
- Không ép
- Nói rằng mình sẽ quay lại sau
- Để cửa mở
- Thử lại vào dịp khác
- Phần lớn cần vài lần
Lần từ chối đầu tiên hiếm khi là câu trả lời cuối cùng.
Về việc lắng nghe nhiều hơn nói
- Đặt câu hỏi rồi im lặng
- Cho họ thời gian nghĩ
- Không vội lấp khoảng lặng
- Không vội an ủi
- Nghe kỹ hơn là thuyết phục
Khoảng lặng sau một câu hỏi thường là lúc người ta đang thật sự suy nghĩ.
Khi cảm xúc xuất hiện
- Khóc là bình thường
- Không cần vội dừng cuộc nói chuyện
- Cũng không cần cố tiếp
- Hỏi họ muốn tiếp hay nghỉ
- Tôn trọng câu trả lời
Nước mắt không có nghĩa là cuộc trò chuyện đã sai hướng.
Về việc ghi lại sau đó
- Ghi lại điều họ đã nói
- Càng gần nguyên văn càng tốt
- Ghi ngay sau buổi nói chuyện
- Rất hữu ích về sau
- Cũng giúp kể lại cho người khác
Ghi lại ngay sau buổi nói chuyện giữ được những chi tiết mà trí nhớ sẽ mất.
Về việc cho người khác biết
- Chia sẻ với anh chị em
- Để mọi người cùng biết
- Tránh một người giữ hết thông tin
- Giảm bất đồng về sau
- Hỏi người bệnh có đồng ý chia sẻ không
Hỏi ý người bệnh trước khi chia sẻ là điều nên làm.
Cách nghĩ thực tế
- Cả hai bên thường cùng đợi người kia mở lời
- Mượn chuyện người khác làm cầu nối
- Nói về mong muốn của mình trước
- Chia thành nhiều cuộc ngắn
- Ghi lại điều họ nói ngay sau đó
Nội dung này mang tính thông tin chung; hãy tìm hỗ trợ chuyên môn khi gia đình gặp khó khăn.
Câu hỏi thường gặp
Nên bắt đầu cuộc trò chuyện này thế nào?
Một cách nhẹ nhàng là mượn chuyện của người khác làm cầu nối — kể về một trường hợp đã nghe, rồi hỏi người thân nghĩ sao nếu ở trong hoàn cảnh đó.
Thời điểm nào là phù hợp?
Lúc mọi người còn khoẻ và bình tĩnh, không phải trong đợt cấp hay ngay sau tin xấu. Một buổi bình thường trong ngày thường tốt hơn một dịp trang trọng.
Nếu người thân từ chối nói thì sao?
Đừng ép. Nói rằng mình sẽ quay lại chuyện này khi họ sẵn sàng, rồi thử lại sau. Phần lớn người cần vài lần trước khi thật sự nói.
Có cần nói hết trong một lần không?
Không nên. Đây là nhiều cuộc trò chuyện ngắn chứ không phải một buổi nói chuyện lớn. Chia nhỏ dễ tiếp nhận hơn nhiều.